Διαμεσολάβηση και ΥΑΣ σε υποθέσεις της τακτικής διαδικασίας με βάση το άρθρο 237 ΚΠολΔ, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει από 1-1-2026, σε συνδυασμό με το άρθρο 9 του ν. 4640/2019 – Ερμηνευτική προσέγγιση της Ελισάβετ Τσέλιου
Α. Η νομοθετική μεταβολή
Με την διάταξη του άρθρου 26 ν. 5221/2025 αντικαταστάθηκε το άρθρο 237 ΚΠολΔ, το οποίο ορίζει, στην παράγραφο 1, ότι η «προθεσμία κατάθεσης των προτάσεων των διαδίκων δεν αναστέλλεται κατά το διάστημα της διαδικασίας διαμεσολάβησης. Αν κατά την διάρκεια της εκκρεμοδικίας και πριν από την κατάθεση των προτάσεων οι διάδικοι υπογράψουν συμφωνητικό υπαγωγής στην διαμεσολάβηση, ο διαμεσολαβητής που υπογράφει το πρακτικό ενημερώνει το δικαστήριο και η υπόθεση αποσύρεται από το πινάκιο. Κατά τα λοιπά ισχύει η παρ. 1 του άρθρου 9 του ν. 4640/2019».
Η διάταξη αυτή ισχύει για τις αγωγές που κατατίθενται από 1-1-2026 στο Μονομελές ή Πολυμελές Πρωτοδικείο, κατά την τακτική διαδικασία.
Β. Ερμηνευτική προσέγγιση
Η συγκεκριμένη νομοθετική μεταβολή δεν καταργεί τον προσωρινό αποκλεισμό της δικαστικής διαδικασίας, μέχρι την περάτωση της ΥΑΣ ή της εκούσιας διαμεσολάβησης, όπως αυτός καθιερώθηκε με την διάταξη του άρθρου 9 παρ. 1 και 3 του ν. 4640/2019, αλλά διαφοροποιεί την εφαρμογή του στην πράξη καιμόνο σε περίπτωση εκούσιας προσφυγής των μερών σε διαμεσολάβηση μετά την διεξαγωγή ΥΑΣ ή ανεξαρτήτως ΥΑΣ. Η ερμηνεία αυτή στηρίζεται στο ότι η νέα διάταξη του άρθρου 237 παρ. 1 ΚΠολΔ κάνει λόγο μόνο για διαδικασία διαμεσολάβησης, χωρίς να θίγει την ΥΑΣ και αφετέρου ορίζει ρητά ότι, πέραν της θεσπιζόμενης μη αναστολής της προθεσμίας κατάθεσης προτάσεων λόγω διεξαγωγής διαμεσολάβησης, κατά τα λοιπά ισχύει η διάταξη του άρθρου 9 παρ. 1 ν. 4640/2019.
Γ. Συμπεράσματα
Διακρίνουμε τις εξής περιπτώσεις:
Εντούτοις μέχρι σήμερα, δεν έχει διευκρινιστεί με σχετική εγκύκλιο ή ερμηνευτική διάταξη ο τρόπος που ενημερώνει ο διαμεσολαβητής το δικαστήριο,ούτε ο τρόπος επαναφοράς της υπόθεσης στο πινάκιο, εφόσον η διαμεσολάβηση δεν καταλήξει σε συμφωνία των μερών.
Δ. Πρακτική συμβουλή
Να πραγματοποιείται η ΥΑΣ αμέσως μετά την επίδοση της αγωγής, ώστε να υπάρχει ικανός χρόνος τόσο για να σκεφθούν τα μέρη αν θα προχωρήσουν σε διαμεσολάβηση, όσο και, σε θετική περίπτωση, για να υπογραφεί το ιδιωτικό συμφωνητικό υπαγωγής στην διαμεσολάβηση και να ενημερωθεί το δικαστήριο για την απόσυρση της υπόθεσης από το πινάκιο.
